φυσικά καλλυντικά, αλχημείες & ελιξίρια

Δευτέρα, Δεκέμβριος 11

Τα κάλαντα, λίγη ιστορία..

Κάλαντα, Νικηφόρος Λύτρας, 1872

Από τα αρχαιοελληνικά Ανθεστήρια και τις Καλένδες της Ρώμης,
στα κάλαντα των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς

Τα κάλαντα με το μικτό παγανιστικό και χριστιανικό χαρακτήρα τους έχουν αντέξει στο χρόνο και είναι διαδεδομένα στον ελληνικό χώρο με ποικίλες παραλλαγές. Τα ελληνικά κάλαντα που έχουν πλέον θρησκευτικό περιεχόμενο, μολονότι ως ονομασία προέρχονται από τις ρωμαϊκές Καλένδες, εντούτοις θεωρούνται ως συνέχεια της ειρεσιώνης και της γιορτής των Ανθεστηρίων στην αρχαία Αθήνα.
Φαίνεται πως η ιστορία των ευχετικών τραγουδιών είναι πανάρχαια. Στην αρχαία Αθήνα οι οικοδέσποινες έδιναν γερό φιλοδώρημα στους τραγουδιστές που επισκέπτονταν τα σπίτια κρατώντας τους καρπούς της γης, οι οποίοι συμβόλιζαν την αναμενόμενη καλή σοδειά και για τον επόμενο χρόνο. Χαρακτηριστικό επίσης είναι το γεγονός ότι στην γιορτή των Ανθεστηρίων οι Αθηναίοι κυλούσαν πάνω σε τροχούς ένα ομοίωμα καραβιού μεταφέροντας το Διόνυσο, τιμώντας τον με αυτό τον τρόπο ως θεό της βλάστησης. Ο συμβολισμός αυτός φτάνει ως τις μέρες μας, αφού πολλές φορές οι καλαντιστές κρατούν ένα ομοίωμα καραβιού.
Τα κάλαντα ως ονομασία προέρχονται από τις ρωμαϊκές Καλένδες, την πρώτη κάθε μήνα και γιορτάζονταν 12 φορές το χρόνο. Ωστόσο στις Καλένδες του Ιανουαρίου ο εορτασμός ήταν μεγαλοπρεπής και οι Ρωμαίοι αντάλλασσαν δώρα, μια συνήθεια ζωντανή μέχρι σήμερα.


Λεπτομέρεια από Αττική Οινοχόη Ανθεστηρίων,
410 π.Χ,. μουσείο του Λούβρου
η φωτογραφία:educnet.education.fr

Όπως ήταν επόμενο οι εκδηλώσεις της Πρωτοχρονιάς μαζί με τα κάλαντα συνεχίστηκαν και κατά τη Βυζαντινή περίοδο όπου συν τω χρόνω συγχρωτίστηκαν με τα αρχαιοελληνικά έθιμα, αφού η Ανατολική αυτοκρατορία βαθμηδόν εξελληνίστηκε. Στη συνέχεια, κάλαντα άρχισαν να ψάλλονται και τα Χριστούγεννα, ενώ η χριστιανική παράδοση αναφέρει ότι τα πρώτα χριστουγεννιάτικα κάλαντα ήταν οι ύμνοι των αγγέλων που ανήγγειλαν την ενανθρώπιση του Χριστού. Όλες οι γιορτές και οι ευχές σχετίζονται με το χειμερινό ηλιοστάσιο στις 22 Δεκεμβρίου, με τη μεγαλύτερη νύχτα του έτους, τότε που ο Ήλιος, ακολουθώντας την προαιώνια πορεία του “τρέπεται” προς το βόρειο ημισφαίριο.

Σήμερα, τα κάλαντα παίρνουν ανάλογα με το περιεχόμενο της κάθε γιορτής, τη δική τους ποιητική μορφή και εθιμική πλαισίωση. Γενικά, τα ευχετικά τραγούδια – ειρεσιώνη, χελιδόνισμα, κορώνισμα- πού έλεγαν οι αρχαίοι Έλληνες και στη συνέχεια οι Βυζαντινοί στις μεγάλες γιορτές τους, ήταν ευγενικοί στίχοι απευθυνόμενοι σε συγγενείς και φίλους με ευχές να αποκτήσουν αυτό που επιθυμούσαν. Αυτή ακριβώς την έννοια διατηρούν μέχρι σήμερα και ψάλλονται κυρίως από τους φυσικούς φορείς της νεότητας, τα παιδιά τα οποία ανταμείβονται για τις ευχές τους.

Τα κάλαντα διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή της Ελλάδας, έχοντας το δικό τους ιδίωμα & χρώμα και είναι προσαρμοσμένα στις τοπικές παραδόσεις. Ας δούμε δυο στίχους από τα Κερκυραϊκά κάλαντα:


“Σήμερα οι μάγοι έρχονται στη χώρα του Ηρώδη
και ο Ηρώδης ταραχθείς, έγινε θηριώδης” (!)

Ορίστε και κάποιοι στίχοι από επαινετικά κάλαντα της Στερεάς Ελλάδας, που αρχίζουν με τ’ άστρα τ’ ουρανού:

“Οσ’ άστρα έχει ο ουρανός
και φύλλα από τα δέντρα
τόσο καλό να δώσ’ ο Θεός
εδώ που τραγουδάμε”

και για την καλή νοικοκυρά:

“Κυρά ψηλή, κυρά λιγνή, κυρά καμαροφρύδα,
πήρες τα ρόδα απ’ τη ροδιά, τ’ ασπράδι από το χιόνι
πήρες και το ματόφρυδο από το χελιδόνι”

Να και κάποιοι στίχοι από κάλαντα της περιόδου της τουρκοκρατίας, προσαρμοσμένοι κατάλληλα:

“Χριστούγεννα, πρωτούγεννα, πρώτη γιορτή του χρόνου
να βγει ο κυρός μας στο τσαρσί, και η κυρά στη βρύση
κι αν βρει τον Φράγκο να σκιαχτεί, τον μπέη να τον βρίσει
κι αν δει ξωμότη δυο φορές, στα μούτρα να τον φτύσει!”


Αποσπάσματα από το βιβλίο των Σ. Θεοδοσίου- Μ. Δανέζη “O Κύκλος του Χρόνου, Αστρονομία & Μυστηριακές Λατρείες”, Δίαυλος.

Bigoo


σας μύρισαν Χριστούγεννα; κάντε κλικ στις πεντανόστιμες κόρες...


Ετικέτες



έγραψε η witch of daffodils στις 6:05 μμ

9 απόψεις & σχόλια:

Ξέφυγες απο τα όμορφα ελιξήριά σου... Ενδιαφέρουσες πληροφορίες...
kxan

Δεκέμβριος 11, 2006 6:39 μμ  

μερσί Κική, όμως τώρα εγώ σκέφτομαι τα μπισκότα σου :)

Δεκέμβριος 11, 2006 7:38 μμ  

ωραιο το άρθρο σας κυρία μου
( ελπιζω να μην ειστε κύριος!)

Δεκέμβριος 12, 2006 10:26 πμ  

μαγισα υπάρχει περιπτωση να εισαι-χαχα-μαγος? -ξανα-χαχα-
καλό το άρθρο κλπ, πότε θα γράψεις την συνταγή που μου έταξες;

Δεκέμβριος 12, 2006 6:31 μμ  

τι επαθε παλι αυτο το πραμα με τα σχολια? πάλι με other + copy to URL? #$%^&! αν ήμουν μπλογκερ θα το'σπαγα!
για τη συνταγη ήθελα να πω να ειναι κατι ξεχωριστο!

Δεκέμβριος 13, 2006 10:22 πμ  

test comments

Δεκέμβριος 14, 2006 9:50 πμ  

anonymous κι εγώ το ελπίζω:P

akamatra dear, έχεις δίκιο για τα σχόλια, μου το ειπαν και με mail. ας ειναι καλά το beta, αλλά με το παλιό γνωστό κόλπο γίνεται δουλειά..
τι απ' όλα που σου έταξα θέλεις;
Έχω στα σκαριά ένα body scrub αισθησιακόν..σας κάνει μανδάμ; να τ'αφήσω;

Δεκέμβριος 14, 2006 10:10 πμ  

αγαπητή witch θα με ενδιέφερε να μου πείτε αν γνωρίζετε σημεία λιανικής πώλησης των σαπουνιών που προσφέρατε. Τελικά μας φέρατε ελιξίρια έστω και δανεικά , τις καλησπέρες μου.

Δεκέμβριος 14, 2006 10:30 μμ  

αγαπητέ tifoeus, θα σας απαντήσω ευχαρίστως μέσω e-mail(μη θεωρηθεί και διαφήμιση, είμαι λίγο περίεργη με αυτά). Στο blog σας δεν υπάρχει διεύθυνση, γράψτε λοιπόν στη δική μου για να απαντήσω,s'il vous plait :)

Δεκέμβριος 15, 2006 10:15 πμ  

Ανάρτηση Σχολίου

παρέα με:

Δημιουργία Συνδέσμου

<< στην αρχή home ;)