2 Σεπτεμβρίου 2015

Αιξ-en-savon, σαπούνι με γάλα αιγός

Savon au lait de chèvre – Goat milk soap, το πατριωτικό σαπούνι (3) 



Κύκλοι των Βρυξελλών με πληροφόρησαν πως ο Van Gel αναχώρησε εσπευσμένα για την Ψαρού για να λιαστεί παρέα με την σκληρή εκπρόσωπο του IMF (= IM a Frick), Κήρα Αλοιφέσκου. Τους συνόδεψε γνωστός Αθηναίος κοσμικός που πιάνει στασίδι εκεί από τον Μάιο.

 Χαρούμενη που δεν θα είχα τον Van Gel έστω και προσωρινά στα πόδια μου, προχώρησα στο επόμενο milestone του project: πατριωτικό σαπούνι με γάλα σεμνής αιγός.

 Γενικά τα σαπούνια γάλακτος είναι μια ελκυστική επιλογή που δίνει πολυτέλεια στο μπάνιο. H αντικατάσταση ενός μέρους ή και όλης της ποσότητας του νερού με γάλα δίνει σαπούνια με κρεμώδη, πλούσιο και πυκνό αφρό άκρως περιποιητικά για την επιδερμίδα. Τα δε σαπούνια με γάλα κατσίκας χάρη στον βελούδινο αφρό τους θεωρούνται πραγματική ντελικατέτσα.


  Εμπειρικά συμφωνώ και υπερψηφίζω χωρίς όμως να γνωρίζω τι και ποιο είναι το συστατικό που κάνει τα σαπούνια αιγείου γάλακτος να υπερέχουν. Χρόνια αυτή η απορία παραμένει άλυτη. Η πλειονότητα των πληροφοριών για το κατσικίσιο γάλα δίνονται κατά κύριο λόγο από φάρμες εκτροφής αιγών ή βιομηχανίες τυποποίησης αιγείου γάλακτος. Χρειάζομαι κάτι πιο εμπεριστατωμένο. 
Από αυτό το site, και αυτό εμπορικό, δανείζομαι τον παρακάτω πίνακα που έχει ενδιαφέρον γιατί είναι συγκριτικός της σύνθεσης/σύστασης του αγελαδινού και του αιγείου γάλακτος.

Composition per 100gGoat milkCow milk
Protein (g)3.13.2
Fat (%/g)3.5 mg3.9
Calories/100ml6066
Vitamin A (IU/gram fat)3921
Vitamin B1 (Thiamin, UG/100ml)6845
Vitamin B2, (Riboflavin, UG/100 ml)210159
Vitamin C (Ascorbic acid, mg/100 ml)22
Vitamin D (IU/gram fat)0.70.7
Calcium %0.190.18
Iron %0.070.06
Phosphorus %0.270.23
Cholesterol (mg/100 ml)1014
Sugars (lactose)4.44.8
Saturated fatty acids (g)2.32.4
Monounsaturated fatty acids (g)0.81.1
Polyunsaturated fatty acids (g)0.10.1

Αν εξαιρέσει κανείς την μεγάλη διαφορά στην περιεκτικότητα σε βιταμίνη Α και Β1 στα υπόλοιπα συστατικά οι διαφορές που παρατηρούνται είναι μικρές.  
Συνεχίζοντας να ψάχνω για απάντηση   βρήκα αυτό το πολύ ενδιαφέρον άρθρο, στο οποίο επίσης περιλαμβάνεται συγκριτικός πίνακας, πιο συνοπτικός όμως.  Βάσει της ανάλυσης του συγγραφέα του άρθρου, τέσσερα είναι τα κύρια στοχεία που διαφοροποιούν το αίγειο από το αγελαδινό γάλα:
  1. Πρωτεΐνες: αν και τα ποσοστά περιεκτικότητας σε πρωτεΐνες δεν διαφέρουν ιδιαίτερα, η διαφορά με τα άλλα είδη γάλακτος εντοπίζεται κυρίως στη σύνθεση των αμινοξέων. Η κύρια πρωτεΐνη στο γάλα της αγελάδας είναι η αs1-καζεΐνη, η οποία θεωρείται υπεύθυνη για αλλεργίες. Το χαρακτηριστικό του αίγειου γάλακτος είναι η πολύ μικρή περιεκτικότητά του σε αs1-καζεΐνη. 
  2. Μέταλλα: το αίγειο γάλα είναι πλουσιότερο σε μέταλλα (ασβέστιο, φώσφορο, μαγνήσιο). 
  3. Λίπος: Στη σύσταση του λίπους εντοπίζονται και οι μεγαλύτερες διαφορές καθώς το ποσοστό των λιποσφαιρίων του κατσικίσιου γάλακτος με διάμετρο μικρότερη των 3μm είναι μεγαλύτερο συγκρινόμενο με το αγελαδινό γάλα με αποτέλεσμα να είναι "φυσικώς" ομογενοποιημένο.
  4. Σάκχαρα: το αίγειο, όπως και το αγελαδινό γάλα περιέχει λακτόζη, σε ελαφρώς χαμηλότερα ποσοστά όμως.
 Τα παραπάνω στοιχεία είναι πράγματι διαφωτιστικά της διατροφικής αξίας του αίγείου γάλακτος, απάντηση όμως για την υπεροχή του στη σαπωνοποίηση δεν βρήκα.  Παρακαλούνται όσοι αναγνώστες είναι γνώστες να μας διαφωτίσουν. 


Πάμε παρακάτω. Χαρούμενη (όπως είπαμε) από την απουσία του Van Gel, αλλά κατηφής από την απουσία της γνώσης, προχώρησα στην παρασκευή του Αιξ-en-savon.

Τα έλαια που χρησιμοποίησα είναι :
  • 75% ελαιόλαδο (πρώτα η πατρίς),
  • 20% λάδι καρύδας για τις καθαριστικές του ιδιότητες,
  • 5% shea butter (karité) για extra πολυτέλεια και περιποίηση λόγω των ασαπωνοποίητων που περιέχει (και γιατί βεβαίως θέλω να έρθω κοντά με όλα τα μέλη των BRICS). 
Επιπλέον:
  •  Δεν χρησιμοποίησα καθόλου νερό. Μόνο γάλα αιγός σε ποσότητα 33% επί των ελαίων. 
  •  Το γάλα φρόντισα να είναι πολύ παγωμένο και σε αυτό διέλυσα το NaOH σταδιακά ώστε να ελέγχω τη θερμοκρασία του διαλύματος. Η διαδικασία αυτή θέλει ιδιαίτερη προσοχή καθώς απότομη άνοδος της θερμοκρασίας (εξ αιτίας του NaOH) μπορεί να καταστρέψει (κάψει) τα σάκχαρα του γάλακτος: το μίγμα γίνεται σκούρο με δυσάρεστη οσμή, άρα μη χρησιμοποιήσιμο. Συνήθως, για να αποφύγουμε το παραπάνω disaster, τοποθετούμε το δοχείο με το μίγμα γάλακτος-NaOH  σε ένα μεγαλύερο δοχείο με παγάκια. 
  • Προτίμησα υπερλίπανση 4% λαμβάνοντας υπόψη τα λιπαρά που εμπεριέχονται στο γάλα. Links για να βρείτε την ποσότητα του NaOH που επιθυμείτε θα βρείτε εδώ. 
  • Στο tracing πρόσθεσα 1 κουταλιά σούπας καστορέλαιο. 
  • Δεν ήθελα να χρησιμοποιήσω κανένα πρόσθετο για να μην επηρεάσω το χρώμα. Τελικά έβαλα 1 κουταλιά σούπας καολίνη. 
  • Έτοιμη ήμουν να βάλω και μια κουταλιά του γλυκού μέλι καστανιάς αλλά τελικά το έφαγα. 
le voila,


To χρώμα και η απόχρωση κάθε σαπουνιού εξαρτώνται, εκτός από τις χρωστικές προσθήκες, από παράγοντες όπως η εξωτερική θερμοκρασία, τα πρόσθετα όπως π.χ. μέλι που περιέχουν υδατάνθρακες και ανεβάζουν την θερμοκρασία της σαπωνόμαζας προκαλώντας φάση van gel ή και από αιθέρια έλαια που δίνουν έναν τόνο της απόχρωσής τους όπως το αιθέριο πορτοκαλιού. Φρόντισα να αποφύγω τέτοιες επιρροές, βάζοντας αιθέρια λεβαντίνης και δενδολίβανο αλλά τελικά η χρωματική απόσταση με το σαπούνι της ταπεινής αγελάδος είναι ελάχιστη. 

Βρείτε τη διαφορά: 


Κατόπιν τούτου και για να κάνω τη διαφορά αποφάσισα να φτιάξω μια επιπλέον δόση σαπούνι αιγός και της έβαλα την Άρτα και τα Γιάννενα την εμπλούτισα με 30 γρ. χυλό βρώμης, 1 κουταλάκι του γλυκού μέλι καστανιάς Πηλίου, 5 γρ. βάμμα πρόπολης και ωραιότατα αιθέρια εσπεροδοειδών και κανέλας. Θεωριτικά θα πρέπει να είχα ένα πιο "μελένιο" αποτέλεσμα.




Συντριπτική η διαφορά, δε νομίζετε; 

5 Αυγούστου 2015

Σαπούνι με μέλι και γάλα

Savon au lait & au miel – Milk & honey soap, το πατριωτικό σαπούνι (2) 




Δεν πρόλαβε να στεγνώσει το μελάνι του πρηγούμενου post και ο Van Gel, (o αδυσώπητος Ολλανδός) επανεμφανίστηκε λέγοντάς μου:
Είναι η ώρα της πρώτης αξιολόγησης. Το σαπούνι πορτοκαλιού που έφτιαξες είναι μια αρχή αλλά δεν είναι αρκετό. Για να επανακτήσεις την εμπιστοσύνη που χάθηκε θα πρέπει να προχωρήσεις σε γενναίες αποφάσεις, είναι πάρα πολλά αυτά που πρέπει ακόμη να γίνουν και γι’αυτό χρειάζεται να δουλέψουμε πολύ σκληρά. Μόνο έτσι θα μπορέσεις να αυξήσεις την παραγωγικότητά σου και να γίνεις ανταγωνιστική.
Όντας καλά εκπαιδευμένη, μετά από ατελείωτες συσκέψεις, στους κώδικες και τα clichés της κεντροευρωπαικής συνομιλίας, δεν αντέδρασα καθόλου. Παρέμεινα απαθής, ακίνητη κι ανέκφραστη σαν κάτι φλαμανδούς συναδέλφους που νομίζεις πως τα τίναξαν καταμεσής του meeting. Το βλέμμα μου προσηλωμένο πάνω του.

Η σκέψη μου όμως έκανε αυτό που κάνει και στα meetings: πετούσε. Συγκεκριμένα αναρωτιόμουν ποια μπορεί να είναι η μεγαλύτερη προσφορά αυτής της φυλής στην ανθρωπότητα. Τελικά κατέληξα: το τυρί γκούντα -αυτά τα μισόκιλα γκουντάκια- με σπόρους μουστάρδας.

 Όταν κάποια στιγμή ο Van Gel σταμάτησε να μου λέει αυτά που δεν άκουγα, με το βλέμμα πάντα προσηλωμένο, παρέμεινα για δυο λεπτά σιωπηλή. Ήταν η στιγμή που ξεκαθάριζα ότι προτιμώ τα γκουντάκια με σπόρους μουστάρδας από αυτά με το σινάπι.

Well, αποκρίθηκα, we have a point here. Άρχισα λοιπόν να του αναλύω πως I do appreciate the effort given for this frst assessment, θα πρέπει όμως να σημειωθεί ότι είμαστε στην αρχή ενός σημαντικού project (αυτού με τα πατριωτικά σαπούνια) γι΄αυτό we need to deeply dive στο θέμα για να έχουμε ένα really good insight ώστε να ensure a positive outcome.

Συνέχισα να αερολογώ για κανα δεκάλεπτο, τόνισα ότι δουλεύω πολύ σκληρά πάνω στα variations του πατριωτικού σαπουνιού και finally του έβαλα στο χέρι τα printouts από το πλάνο που είχα φτιάξει στο MS project.

Κόκκινος από ευχαρίστηση ο Van Gel αναφώνησε, ναι! Αυτό είναι project plan! Με τρεμάμενο χέρι υπέγραψε αναφωνώντας: επιτέλους θα έχουμε ένα competitive soap range accessible by all με μικρές μόνο διαφοροποιήσεις!

Ακριβώς, σκέφτηκα κλείνοντας την πόρτα πίσω του, αφού πρέπει να αυξήσω την παραγωγικότητά μου, μισό υλικό θα αλλάζω τη φορά και θα σε πάω, Van Gel, καρότσι.

Βάσει της συμφωνίας που υπέγραψα έφτιαξα το παρακάτω σαπούνι ακολουθώντας τις κλασσικές πλέον οδηγίες.



Για το savon au lait et miel χρησιμοποίησα:

  • 75% ελαιόλαδο  του πατριωτισμού.
  • 20% λάδι καρύδας για τις καθαριστικές του ιδιότητες. 
  • 5% φοινικέλαιο που συμβάλλει στην σκληρότητα/σταθερότητα του σαπουνιού (σιγά-σιγά προσεγγίζω τους BRICS πίσω απ’την πλάτη του Van Gel).  

Να προσθέσω ότι:

  • Η ποσότητα νερού που χρησιμοποίησα σε σχέση με τα έλαια είναι 17%. Σε αυτή την ποσότητα νερού διέλυσα το NaOH. 
  • Προτίμησα υπερλίπανση 5%. Links για να βρείτε την ποσότητα του NaOH που επιθυμείτε υπάρχουν εδώ
  • Η ποσότητα γάλακτος που χρησιμοποίησα σε σχέση με τα έλαια είναι και αυτή 17%. Χρησιμοποίησα φρέσκο γάλα (Όλυμπος πλήρες). Φρόντισα να παγώσει καλά και το πρόσθεσα στο tracing. 
  • Στο tracing πρόσθεσα επίσης 1 κουταλιά σούπας καστορέλαιο που περιποιείται την επιδερμίδα και κάνει πλούσιο αφρό καθώς και 
  • Μια κουταλιά του γλυκού ελληνικό μέλι καστανιάς (από το Πήλιο) ίσως γιάυτό σκούρηναν παραπάνω τα χρυσά μου. 



  • Για το άρωμα χρησιμοποίησα αιθέριο έλαιο λεμόνι, λεβάντα, λεβαντίνη και γεράνιο σε αναλογία 3% επί των ελαίων σαπωνοποίησης. 
 Το σαπούνι αυτό το αφιερώνω στη γενική ιδέα της παραγωγικότητας.


Ξέχασα να αναφέρω ότι φεύγοντας ο Van Gel μου άφησε για δώρο ένα βιβλίο, ένα μυθιστόρημα που μιλάει για έναν άνθρωπο που έφτιαχνε αρώματα. Τι δουλειά έχω εγώ με αυτά μου λέτε;



17 Ιουλίου 2015

Σαπούνι με πορτοκάλι και μέλι

¨
Savon à l'orange & au miel - Orange honey soap: το πατριωτικό σαπούνι


Ο Van Gel, φίλος μου Ολλανδός, λαχανάκι αξιωματούχος Βρυξελλών πολύ κοντά στο  Eurogroup μου είπε:  Να ξαναρχίσεις το blogging για να μη χάσεις και το μυαλό σου. Ο στυγνός αξιωματούχος, έμπειρος διπλωμάτης, εύστοχα χρησιμοποίησε τον κοινότατο συμπλεκτικό σύνδεσμο (και) για να υπαινιχθεί τα ήδη χαμένα (ελπίδα, πίστη, σοφία και ενδεχομένως κάποια euros).

 Η αλήθεια είναι ότι η  εμπιστοσύνη μου στους αξιωματούχους που στοίχειωσαν τη ζωή μας τον τελευταίο καιρό είναι μηδαμινή. Τέτοια ώρα - τέτοια λόγια η αρωματική μαγειρική μπορεί να θεωρηθεί προκλητική αυθάδεια. Αν βρίσκεσαι όμως στον πάτο στο πηγάδι η επιστροφή σε παρέες μπορεί και να ’χει πλάκα. Ίσως γι’ αυτό το λόγο σε κάποια μαγειρικά blogs τον τελευταίο καιρό το παστίτσιο πάει σύννεφο. Ίσως ο Van Gel να έχει δίκιο. 

Επιστροφή ή επίσκεψη αβρότητας δεν γνωρίζω.

Έφτιαξα λοιπόν, μέσα στον ζόφο των ημερών, ένα πατριωτικό σαπούνι ελληνικότατης βάσης σύμφωνα με τις οδηγίες της προηγούμενης δεκαετίας. 




Για το savon à l'orange & au miel χρησιμοποίησα:

  • 80% ελαιόλαδο (πατριωτικό έλαιο της σεμνής ελαίας)
  • 20% λάδι καρύδας (ok, δεν είναι η επιτομή της ελληνικότητας αλλά δε νομίζω να έχετε  και θέμα με τους BRICS). Άλλωστε χωρίς λάδι καρύδας ένα σαπούνι έχει μέτριες καθαριστικές ιδιότητες.
  • H ποσότητα νερού που χρησιμοποίησα σε σχέση με τα έλαια είναι 33%. Αντικατέστησα την μισή ποσότητα νερού με χυμό φαιδράς πορτοκαλέας. Στο χυμό πρόσθεσα και το ξύσμα 2 πορτοκαλιών. Σε αυτά οφείλεται το ωραίο πατριωτικό χρώμα.
  • Προτίμησα υπερλίπανση 6%. Links για να βρείτε την ποσότητα του NaOH που επιθυμείτε υπάρχουν εδώ.
  • Στο tracing πρόσθεσα λίγο ελληνικό μέλι ανθέων.
  • Για το άρωμα χρησιμοποίησα αιθέρια έλαια εσπεριδοειδών (πορτοκάλι, μανταρίνι)  σε αναλογία 3% επί των ελαίων σαπωνοποίησης. Είναι γνωστό ότι τα αιθέρια έλαια των εσπεριδοειδών είναι top notes. Για να δοθεί περισσότερο βάθος στο άρωμα πρόσθεσα και αιθέρια έλαια μπαχαρικών (κανέλα, γαρίφαλο) σε αναλογία 0,5% επί των ελαίων σαπωνοποίησης.

Το πατριωτικό συτό savon το αφιερώνω στον Van Gel, τον ολλανδό εταίρο μου.